Skip to content
Quranic Precision
☰ Menu

Knowledge Library

Findings, scientific facts and sources about the Quran — each with its reference.

  1. Method✓ known to the assistant

    Hitap kalıplarının anlam profili

    'Ey iman edenler' ile başlayan 85 ayet takva, adalet, şeytanın adımları, av, ticaret ve kurtuluş köklerinde zengindir (hukuk ve ahlak); 'Ey insanlar' ile başlayan ayetler aldanma, yaratılış, doğum ve embriyo köklerinde (yaratılış delili); 'De ki' ile başlayan 176 ayet bekleme, şirk, hidayet, şahitlik ve dua köklerinde (polemik ve ilan). Hitap edilen kitle ile içerik türü ölçülebilir biçimde eşleşir.

    'Ey iman edenler' ile başlayan 85 ayet takva, adalet, şeytanın adımları, av, ticaret ve kurtuluş köklerinde zengindir (hukuk ve ahlak); 'Ey insanlar' ile başlayan ayetler aldanma, yaratılış, doğum ve embriyo köklerinde (yaratılış delili); 'De ki' ile başlayan 176 ayet bekleme, şirk, hidayet, şahitlik ve dua köklerinde (polemik ve ilan). Hitap edilen kitle ile içerik türü ölçülebilir biçimde eşleşir.

    Method: verse_set_keyness işlemi; where ifadesi ayet kümesini tanımlar; kapı: over.0.q. Kümeyi tanımlayan kalıbın kendi kökleri ayıklanarak okunur. Şablon spec: {"op":"verse_set_keyness","where":["startsWith",["norm",["f","text"]],"يايها الذين ءامنوا"],"unit":"root","limit":15}

    Quranic Precision analiz motoru (2026). Yöntem kütüphanesi (motor 2.2.0). quranicprecision.cloud. [Own work]

    Entered by: Osman Gülmüş · 2026-10-19

  2. Method✓ known to the assistant

    Bir kökün Mekkî ve Medenî dönemde anlam alanı

    Eşdizimler iki kapsamda ayrı bulunur. 'Âyet' (أيي) Mekkî'de inkâr, tefekkür, görme, büyüklenme ve azap bağlamında (evrendeki işaretler); Medenî'de 'Allah'ın âyetleri', okuma, küfür ve takva bağlamında (okunan ayetler). 'Dîn' Mekkî'de 'din günü', dua ve eğlence/oyun bağlamında (hesap ve hak din); Medenî'de barış, hak, millet, zorlama, kardeşlik ve adalet bağlamında (din olarak toplum ve hukuk).

    Eşdizimler iki kapsamda ayrı bulunur. 'Âyet' (أيي) Mekkî'de inkâr, tefekkür, görme, büyüklenme ve azap bağlamında (evrendeki işaretler); Medenî'de 'Allah'ın âyetleri', okuma, küfür ve takva bağlamında (okunan ayetler). 'Dîn' Mekkî'de 'din günü', dua ve eğlence/oyun bağlamında (hesap ve hak din); Medenî'de barış, hak, millet, zorlama, kardeşlik ve adalet bağlamında (din olarak toplum ve hukuk).

    Method: sense_shift işlemi; kapı: onlyA.0.q veya onlyB.0.q. Küçük kapsamda boş liste güç eksikliği olabilir. Şablon spec: {"op":"sense_shift","query":{"by":"root","value":"أيي"}}

    أييدين

    Quranic Precision analiz motoru (2026). Yöntem kütüphanesi (motor 2.2.0). quranicprecision.cloud. [Own work]

    Entered by: Osman Gülmüş · 2026-10-19

  3. Method✓ known to the assistant

    Zıt kavramların aynı ayette buluşması (tıbâk)

    Klasik belâgatın 20 zıt çifti önceden sabitlenip aynı ayette buluşmaları ölçüldü: 19'u tesadüften anlamlı derecede sık (gülme/ağlama 267 kat, doğu/batı 216, gizli/açık 109, sağ/sol 63, zengin/fakir 43, gece/gündüz 32, hayat/ölüm 17, dünya/ahiret 11, gök/yer 9). Aynı sıklıktaki rastgele kök çiftlerinde bu kadar güçlü birliktelik payı binde 3. Yalnız doğru/yalan çifti (صدق/كذب) anlamlı değildir.

    Klasik belâgatın 20 zıt çifti önceden sabitlenip aynı ayette buluşmaları ölçüldü: 19'u tesadüften anlamlı derecede sık (gülme/ağlama 267 kat, doğu/batı 216, gizli/açık 109, sağ/sol 63, zengin/fakir 43, gece/gündüz 32, hayat/ölüm 17, dünya/ahiret 11, gök/yer 9). Aynı sıklıktaki rastgele kök çiftlerinde bu kadar güçlü birliktelik payı binde 3. Yalnız doğru/yalan çifti (صدق/كذب) anlamlı değildir.

    Method: contrast_pairs işlemi; liste önceden sabit, sonuca göre değiştirilmez. Kapı: pairs.0.q; matchedShare birlikte okunur. Şablon spec: {"op":"contrast_pairs","samples":300,"seed":42}

    Quranic Precision analiz motoru (2026). Yöntem kütüphanesi (motor 2.2.0). quranicprecision.cloud. [Own work]

    Entered by: Osman Gülmüş · 2026-10-19

  4. Method✓ known to the assistant

    Ayet sonu ilâhî isimleri ile ayet içeriğinin uyumu

    Ayetlerin %5,4'ü (337 ayet, 51 farklı çift) bir ilâhî isim çiftiyle biter. Her çiftle biten ayetlerde fazla geçen kökler ölçüldüğünde isim ile içerik örtüşür: 'Gafûr Rahîm' → tövbe ve yiyecek yasakları (zaruret istisnası); 'Alîm Hakîm' → farz/miras hükümleri; 'Semî' Alîm' → şeytanın vesvesesi ve sığınma; 'Ganî Hamîd' → cimrilik ve şükür; 'Tevvâb Rahîm' → tövbe ve darlık; 'Raûf Rahîm' → Peygamber'in şefkati. Bu, klasik belâgatın tenâsüb kavramının ölçülebilir karşılığıdır.

    Ayetlerin %5,4'ü (337 ayet, 51 farklı çift) bir ilâhî isim çiftiyle biter. Her çiftle biten ayetlerde fazla geçen kökler ölçüldüğünde isim ile içerik örtüşür: 'Gafûr Rahîm' → tövbe ve yiyecek yasakları (zaruret istisnası); 'Alîm Hakîm' → farz/miras hükümleri; 'Semî' Alîm' → şeytanın vesvesesi ve sığınma; 'Ganî Hamîd' → cimrilik ve şükür; 'Tevvâb Rahîm' → tövbe ve darlık; 'Raûf Rahîm' → Peygamber'in şefkati. Bu, klasik belâgatın tenâsüb kavramının ölçülebilir karşılığıdır.

    Method: name_endings işlemi; kapı: pairs.0.profile.0.q. İsim listesi ve 'son iki kelime' kuralı yaklaşık ölçüdür. Şablon spec: {"op":"name_endings","minVerses":5,"limit":12,"topRoots":5}

    Quranic Precision analiz motoru (2026). Yöntem kütüphanesi (motor 2.2.0). quranicprecision.cloud. [Own work]

    Entered by: Osman Gülmüş · 2026-10-19

  5. Method✓ known to the assistant

    Sure bölümleme toplamları: tek/çift 6555–6236 iddiasının testi

    Sure numarası + ayet sayısı tek olan 57 surenin toplamı 6555 (1+…+114), çift olan 57 surenin toplamı 6236 (ayet toplamı). Ayet sayıları sureler arasında karıştırılınca bu eşleşme yaklaşık binde 1 çıkar; aynı doğallıktaki 20 bölümleme-toplam ailesinde herhangi bir eşleşme çıkma payı yaklaşık %0,8'dir. Dikkat çekici ama tek bir tesadüftür (iki toplam sabit olduğundan 6555 ve 6236 aynı olgudur); 57/57 bölünmesi tek başına sıradandır (%15). Anlam bağı kurulmadan kanıt sayılmaz.

    Sure numarası + ayet sayısı tek olan 57 surenin toplamı 6555 (1+…+114), çift olan 57 surenin toplamı 6236 (ayet toplamı). Ayet sayıları sureler arasında karıştırılınca bu eşleşme yaklaşık binde 1 çıkar; aynı doğallıktaki 20 bölümleme-toplam ailesinde herhangi bir eşleşme çıkma payı yaklaşık %0,8'dir. Dikkat çekici ama tek bir tesadüftür (iki toplam sabit olduğundan 6555 ve 6236 aynı olgudur); 57/57 bölünmesi tek başına sıradandır (%15). Anlam bağı kurulmadan kanıt sayılmaz.

    Method: surah_partition işlemi; kapı: lookElsewhere.anyHitShare (pExact tek başına kapı olamaz). Kelime/harf toplamlı aileler ayrıca sınanmalıdır. Şablon spec: {"op":"surah_partition","partition":["=",["mod",["+",["f","surah"],["f","ayahs"]],2],1],"sum":["+",["f","surah"],["f","ayahs"]],"permutations":2000,"seed":42}

    Quranic Precision analiz motoru (2026). Yöntem kütüphanesi (motor 2.2.0). quranicprecision.cloud. [Own work]

    Entered by: Osman Gülmüş · 2026-10-19

  6. Method✓ known to the assistant

    Serbest ölçüt: iki grup karşılaştırması ve eğilim

    Hazır işlemlere sığmayan bir ölçüt ifade diliyle tanımlanır; iki grup farkı etiket permütasyonuyla, eğilim Spearman korelasyonuyla sınanır. Örnek: surelerin ortalama ayet uzunluğu iniş sırasıyla güçlü biçimde ilişkilidir (ρ≈0,67).

    Hazır işlemlere sığmayan bir ölçüt ifade diliyle tanımlanır; iki grup farkı etiket permütasyonuyla, eğilim Spearman korelasyonuyla sınanır. Örnek: surelerin ortalama ayet uzunluğu iniş sırasıyla güçlü biçimde ilişkilidir (ρ≈0,67).

    Method: custom işlemi: where/value/aggregate, compare.where (p: compare.p) veya correlate (p: correlation.p). Ölçüt sonuçtan önce kaydedilmelidir. Şablon spec: {"op":"custom","unit":"surah","value":["/",["f","words"],["f","ayahs"]],"correlate":["f","order"],"aggregate":"mean","permutations":500}

    Quranic Precision analiz motoru (2026). Yöntem kütüphanesi (motor 2.2.0). quranicprecision.cloud. [Own work]

    Entered by: Osman Gülmüş · 2026-10-19

  7. Method✓ known to the assistant

    Bilimsel okuma için lafız kullanım testi

    Bir lafza bilimsel anlam yüklemeden önce o lafzın Kur'an'daki bütün kullanımlarına bakılır: ardından gelen kökler (nesneler) ve bağlam köklerinin payı. 'İndirdik' (أنزل) fiilinin geçtiği 162 ayetin yalnız 28'inde 'gök' vardır; aynı fiil hayvanlar (39:6) ve elbise (7:26) için de kullanılır.

    Bir lafza bilimsel anlam yüklemeden önce o lafzın Kur'an'daki bütün kullanımlarına bakılır: ardından gelen kökler (nesneler) ve bağlam köklerinin payı. 'İndirdik' (أنزل) fiilinin geçtiği 162 ayetin yalnız 28'inde 'gök' vardır; aynı fiil hayvanlar (39:6) ve elbise (7:26) için de kullanılır.

    Method: lexical_usage işlemi; contextRoots ile bağlam kökü; kapı: contextRoots.0.p. SCIENTIFIC hipotezlerde zorunlu dilsel test. Şablon spec: {"op":"lexical_usage","query":{"by":"root","value":"نزل"},"filters":{"pos":["V"],"requireFeatures":["VF:4"]},"contextRoots":["سمو"],"limit":15}

    57:2539:67:26نزل

    Quranic Precision analiz motoru (2026). Yöntem kütüphanesi (motor 2.2.0). quranicprecision.cloud. [Own work]

    Entered by: Osman Gülmüş · 2026-10-19

  8. Method✓ known to the assistant

    Sayı tesadüfü: başka-yere-bakma payı

    Bir surenin türetilmiş sayıları (sure no, ayet sayısı, harf sayısı, iniş sırası, orta ayet…) bir hedefle tutunca, aynı sayı ailesi 114 sureye uygulanır ve en az bu kadar tutan surelerin payı bulunur. Hedef sonuca bakılarak seçildiyse pay olduğundan da düşük görünür.

    Bir surenin türetilmiş sayıları (sure no, ayet sayısı, harf sayısı, iniş sırası, orta ayet…) bir hedefle tutunca, aynı sayı ailesi 114 sureye uygulanır ve en az bu kadar tutan surelerin payı bulunur. Hedef sonuca bakılarak seçildiyse pay olduğundan da düşük görünür.

    Method: coincidence_scan işlemi; kapı: lookElsewhereShare. Ebced için abjad_match (baseline.fraction). Şablon spec: {"op":"coincidence_scan","surah":57,"targets":[26,57],"root":"حدد"}

    57:25حدد

    Quranic Precision analiz motoru (2026). Yöntem kütüphanesi (motor 2.2.0). quranicprecision.cloud. [Own work]

    Entered by: Osman Gülmüş · 2026-10-19

  9. Method✓ known to the assistant

    Kelime sayısı iddiaları: sayım kuralı çeşitlemeleri

    'Gün 365, ay 12' türü iddialar hangi sayım kuralıyla tutuyor? 15 makul kural denenir ve benzer sıklıktaki bütün köklerin yüzde kaçının bir kuralla aynı hedefi tutturduğu ölçülür. 'Ay' yalnız tekil sayımla 12 tutar; benzer köklerin %20'si de bir kuralla 12 tutturur.

    'Gün 365, ay 12' türü iddialar hangi sayım kuralıyla tutuyor? 15 makul kural denenir ve benzer sıklıktaki bütün köklerin yüzde kaçının bir kuralla aynı hedefi tutturduğu ölçülür. 'Ay' yalnız tekil sayımla 12 tutar; benzer köklerin %20'si de bir kuralla 12 tutturur.

    Method: count_variants işlemi; kapı: baseline.fraction (küçük olmalı). Kural iddiadan ÖNCE ve gerekçesiyle sabitlenmelidir. Şablon spec: {"op":"count_variants","root":"شهر","target":12}

    شهر

    Quranic Precision analiz motoru (2026). Yöntem kütüphanesi (motor 2.2.0). quranicprecision.cloud. [Own work]

    Entered by: Osman Gülmüş · 2026-10-19

  10. Method✓ known to the assistant

    Harf anahtarlığı: 'bu surede X harfi çok' iddiasının doğru testi

    Ham harf sayısı uzunluğa bağlıdır. Doğru soru, harfin surenin uzunluğuna göre beklenenden fazla olup olmadığıdır: her harf için G² ve 28+ harf üzerinde yanlış keşif düzeltmesi. Kâf suresinde ق beklenenin 1,8 katıdır (33 harf içinde 2. sıra) ama د daha da fazladır; Nûn suresinde ن fazlalığı anlamlı değildir (q≈0,13).

    Ham harf sayısı uzunluğa bağlıdır. Doğru soru, harfin surenin uzunluğuna göre beklenenden fazla olup olmadığıdır: her harf için G² ve 28+ harf üzerinde yanlış keşif düzeltmesi. Kâf suresinde ق beklenenin 1,8 katıdır (33 harf içinde 2. sıra) ama د daha da fazladır; Nûn suresinde ن fazlalığı anlamlı değildir (q≈0,13).

    Method: letter_keyness işlemi; highlight ile iddia edilen harf işaretlenir; highlighted.0.q ve highlightedRank okunur. Şablon spec: {"op":"letter_keyness","target":{"surahs":[50]},"highlight":["ق"]}

    Quranic Precision analiz motoru (2026). Yöntem kütüphanesi (motor 2.2.0). quranicprecision.cloud. [Own work]

    Entered by: Osman Gülmüş · 2026-10-19

  11. Method✓ known to the assistant

    Fâsıla: ayet sonu kafiyesi ve blokları

    Ayet sonlarının son resim harfi kafiye birimidir. Baskın kafiye, kafiye blokları ve blokların bitişikliği ölçülür; bitişiklik ayet sırası karıştırılarak sınanır. Kafiye değişimi çoğu kez bölüm/konu geçişini işaretler.

    Ayet sonlarının son resim harfi kafiye birimidir. Baskın kafiye, kafiye blokları ve blokların bitişikliği ölçülür; bitişiklik ayet sırası karıştırılarak sınanır. Kafiye değişimi çoğu kez bölüm/konu geçişini işaretler.

    Method: rhyme işlemi (depth 1-3). Kapı: adjacency.p. Vakıf halindeki telaffuz resimden farklı olabilir. Şablon spec: {"op":"rhyme","surah":55,"depth":1,"permutations":1000,"seed":42}

    Quranic Precision analiz motoru (2026). Yöntem kütüphanesi (motor 2.2.0). quranicprecision.cloud. [Own work]

    Entered by: Osman Gülmüş · 2026-10-19

  12. Method✓ known to the assistant

    Halka (ayna) yapısı testi

    Surenin baştan i. ve sondan i. ayetlerinin kök benzerliği ortalaması, ayet sırası karıştırılarak sınanır. Nakarat içeren surelerde (ör. Rahmân) ayna çiftlerini nakarat doldurur; sonuç dürüst ama bilgi vermez.

    Surenin baştan i. ve sondan i. ayetlerinin kök benzerliği ortalaması, ayet sırası karıştırılarak sınanır. Nakarat içeren surelerde (ör. Rahmân) ayna çiftlerini nakarat doldurur; sonuç dürüst ama bilgi vermez.

    Method: ring_structure işlemi: mirror.p, parallel.p, cohesion.p. Kök tekrarı edebî çözümlemenin yerini tutmaz. Şablon spec: {"op":"ring_structure","surah":12,"permutations":500,"seed":42}

    Quranic Precision analiz motoru (2026). Yöntem kütüphanesi (motor 2.2.0). quranicprecision.cloud. [Own work]

    Entered by: Osman Gülmüş · 2026-10-19

  13. Method✓ known to the assistant

    Yayılım: kümelenme ve düzenli aralık testi

    Bir kelimenin metne serpiştiriliş düzeni, geçişler arası boşlukların değişim katsayısıyla ölçülür ve rastgele yerleşimle karşılaştırılır. Kümelenme çoğu kez konu bütünlüğüdür; 'düzenli aralık' iddiaları pRegular ile sınanır.

    Bir kelimenin metne serpiştiriliş düzeni, geçişler arası boşlukların değişim katsayısıyla ölçülür ve rastgele yerleşimle karşılaştırılır. Kümelenme çoğu kez konu bütünlüğüdür; 'düzenli aralık' iddiaları pRegular ile sınanır.

    Method: dispersion işlemi: gaps.pClustered / gaps.pRegular, Gries DP, sure içi konum (ki-kare), Mekkî/Medenî oran farkı (G²). Şablon spec: {"op":"dispersion","query":{"by":"phrase","value":"فباى ءالاء ربكما"},"permutations":1000,"seed":42}

    55:13

    Quranic Precision analiz motoru (2026). Yöntem kütüphanesi (motor 2.2.0). quranicprecision.cloud. [Own work]

    Entered by: Osman Gülmüş · 2026-10-19

  14. Method✓ known to the assistant

    Birlikte geçiş: uzun ayet yanlılığı giderilmiş permütasyon

    İki kelimenin aynı ayette tesadüften sık buluşup buluşmadığı, B'nin ayetleri kelime sayısıyla orantılı olasılıkla rastgele dağıtılarak sınanır. Eşit olasılıklı permütasyon uzun ayetlerde yanlış pozitif verir.

    İki kelimenin aynı ayette tesadüften sık buluşup buluşmadığı, B'nin ayetleri kelime sayısıyla orantılı olasılıkla rastgele dağıtılarak sınanır. Eşit olasılıklı permütasyon uzun ayetlerde yanlış pozitif verir.

    Method: cooccurrence işlemi, null: "length". Kapı: pValue. Bulgu anlam bağıyla desteklenmelidir. Şablon spec: {"op":"cooccurrence","a":{"by":"root","value":"صبر"},"b":{"by":"root","value":"شكر"},"window":"ayah","permutations":1000,"seed":1,"null":"length"}

    صبرشكر

    Quranic Precision analiz motoru (2026). Yöntem kütüphanesi (motor 2.2.0). quranicprecision.cloud. [Own work]

    Entered by: Osman Gülmüş · 2026-10-19

  15. Method✓ known to the assistant

    Anahtarlık: bir bölümü ötekinden ayıran kelimeler

    Mekkî ve Medenî sureler, bir sure veya bir aralık ile geri kalan metin arasında kelime sıklıkları Dunning log-olabilirlik testiyle karşılaştırılır; etki büyüklüğü log₂ oranla verilir.

    Mekkî ve Medenî sureler, bir sure veya bir aralık ile geri kalan metin arasında kelime sıklıkları Dunning log-olabilirlik testiyle karşılaştırılır; etki büyüklüğü log₂ oranla verilir.

    Method: keyness işlemi; target/reference kapsamları; kısa kapsamlarda tek tekrarlı ifade tabloyu belirleyebilir. Kapı: over.0.q. Şablon spec: {"op":"keyness","unit":"root","target":{"revelation":"medinan"},"limit":15}

    Quranic Precision analiz motoru (2026). Yöntem kütüphanesi (motor 2.2.0). quranicprecision.cloud. [Own work]

    Entered by: Osman Gülmüş · 2026-10-19

  16. Method✓ known to the assistant

    Anlamsal komşuluk ve gizli akrabalık

    Aynı ayette buluşmayan ama aynı bağlamlarda yaşayan kökler, dağılımsal benzerlikle (PPMI vektörleri, kosinüs, merkez düzeltmesi) bulunur. Bu bir keşif aracıdır: bulgu ancak cooccurrence veya custom ile ayrıca sınanırsa kanıt olur.

    Aynı ayette buluşmayan ama aynı bağlamlarda yaşayan kökler, dağılımsal benzerlikle (PPMI vektörleri, kosinüs, merkez düzeltmesi) bulunur. Bu bir keşif aracıdır: bulgu ancak cooccurrence veya custom ile ayrıca sınanırsa kanıt olur.

    Method: semantic_neighbors (indirectOnly: true) ile aday bul → ilişkiyi cooccurrence (null: length) veya custom ile ön kayıtlı kapıyla sına. Şablon spec: {"op":"semantic_neighbors","root":"ظلم","limit":15,"indirectOnly":true}

    ظلم

    Quranic Precision analiz motoru (2026). Yöntem kütüphanesi (motor 2.2.0). quranicprecision.cloud. [Own work]

    Entered by: Osman Gülmüş · 2026-10-19

  17. Method✓ known to the assistant

    Eşdizim: bir kelimenin anlam alanı

    Bir kökün yanında tesadüften anlamlı derecede sık beliren kökler, o kökün Kur'an'daki anlam alanını verir. Her aday için Fisher kesin testi ve yüzlerce aday üzerinde yanlış keşif düzeltmesi (q) uygulanır; yorum için PMI değil q esas alınır.

    Bir kökün yanında tesadüften anlamlı derecede sık beliren kökler, o kökün Kur'an'daki anlam alanını verir. Her aday için Fisher kesin testi ve yüzlerce aday üzerinde yanlış keşif düzeltmesi (q) uygulanır; yorum için PMI değil q esas alınır.

    Method: collocations işlemi: hedefin geçtiği ayetler bağlam, her kök için hipergeometrik p, Benjamini–Hochberg q. span ile ±komşu ayetler eklenebilir. Kapı: items.0.q. Şablon spec: {"op":"collocations","query":{"by":"root","value":"صبر"},"unit":"root","limit":20}

    صبر

    Quranic Precision analiz motoru (2026). Yöntem kütüphanesi (motor 2.2.0). quranicprecision.cloud. [Own work]

    Entered by: Osman Gülmüş · 2026-10-19